Analiza danych z samorządów powiatu gryfińskiego pokazuje zjawisko bardzo podobne do obserwowanego w innych częściach regionu, ale wyraźniejsze w swojej skali. Społecznie powiat nadal pozostaje obszarem, w którym religia w szkołach podstawowych jest normą, a nie wyborem mniejszości. Jednocześnie już na poziomie szkół ponadpodstawowych następuje wyraźne odwrócenie proporcji. Uczniowie masowo rezygnują zarówno z religii, jak i z edukacji zdrowotnej, co wskazuje raczej na zmianę podejścia do zajęć nieobowiązkowych jako takich, a nie prostą zmianę światopoglądową.

Najważniejszy wniosek z analizy jest taki, że powiat gryfiński funkcjonuje dziś w dwóch równoległych modelach społecznych. Pierwszy, charakterystyczny dla szkół podstawowych, opiera się na silnym uczestnictwie w religii, wysokiej frekwencji i relatywnie niewielkiej liczbie rezygnacji. Drugi, widoczny w szkołach ponadpodstawowych, pokazuje znacznie większy dystans młodzieży do zajęć dodatkowych, w tym religii, której udział spada do poziomów jednocyfrowych.

Edukacja zdrowotna nie przejmuje jednak miejsca religii. Wbrew często pojawiającym się opiniom nie widać zjawiska zastępowania jednych zajęć drugimi. W większości szkół udział uczniów w edukacji zdrowotnej pozostaje niski, a w szkołach ponadpodstawowych wręcz marginalny. Oznacza to, że wraz z wiekiem uczniowie częściej rezygnują z obu form zajęć.

Na tle regionu powiat gryfiński wyróżnia się także dużym zróżnicowaniem między gminami. W większych ośrodkach, takich jak Gryfino, pojawia się większa liczba uczniów rezygnujących z religii niż w mniejszych gminach, gdzie nadal pozostaje ona niemal powszechna. Pokazuje to, że decyzje uczniów i rodziców są silnie związane z lokalnym kontekstem społecznym.

Religia znika wraz z wiekiem uczniów

Szkoły ponadpodstawowe – Powiat Gryfiński

W szkołach ponadpodstawowych prowadzonych przez powiat uczyło się łącznie 1954 uczniów.

Na religię uczęszczało:

• I LO w Gryfinie – 29 uczniów z 535,

• Zespół Szkół Ponadpodstawowych w Gryfinie – 25 uczniów z 694,

• II LO – 2 uczniów ze 100,

• Technikum – 20 uczniów z 341,

• Branżowa Szkoła I stopnia – 3 uczniów z 253,

• ZSP w Chojnie – 47 uczniów z 576,

• LO w Chojnie – 14 uczniów z 155,

• Technikum w Chojnie – 27 uczniów z 230,

• Branżowa Szkoła I stopnia w Chojnie – 6 uczniów z 191.

Łącznie religię realizowało 173 uczniów, natomiast 1781 uczniów nie uczestniczyło w tych zajęciach. Oznacza to frekwencję na poziomie około 8,9%.

Edukacja zdrowotna była jeszcze mniej popularna. W całym zestawieniu uczestniczyło w niej:

• 12 uczniów w I LO w Gryfinie,

• 1 uczeń w ZSP w Gryfinie,

• 39 uczniów w ZSP w Chojnie,

• 18 uczniów w LO w Chojnie,

• 2 uczniów w technikum w Chojnie,

• 1 uczeń w branżowej szkole w Chojnie.

Łącznie daje to 73 uczniów, czyli około 3,7% wszystkich uczniów szkół ponadpodstawowych.

Wyjątkiem są szkoły specjalne i ośrodki specjalne, gdzie religia osiąga bardzo wysoką frekwencję – w Zespole Szkół Specjalnych w Nowym Czarnowie uczestniczyło 50 z 59 uczniów, a w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Chojnie aż 89 z 90 uczniów.

Gmina Gryfino – szkoły podstawowe

Łączna liczba uczniów: 2440.

Religia:

• uczestniczyło 1941 uczniów (79,5%),

• nie uczestniczyło 499 uczniów (20,5%).

Edukacja zdrowotna:

• uczestniczyło 706 uczniów (28,9%),

• nie uczestniczyło 814 uczniów.

Na tle innych gmin powiatu jest to jeden z najwyższych poziomów uczestnictwa w edukacji zdrowotnej.

Gmina Mieszkowice

Łączna liczba uczniów: 502.

Religia:

• uczestniczyło 468 uczniów (93,2%),

• nie uczestniczyło 35 uczniów.

Edukacja zdrowotna:

• uczestniczyło 85 uczniów (16,9%),

• nie uczestniczyło 221 uczniów.

Gmina Moryń

Łączna liczba uczniów: 292.

Religia:

• uczestniczyło 257 uczniów (88%),

• nie uczestniczyło 35 uczniów.

Edukacja zdrowotna:

• uczestniczyło 55 uczniów (18,8%),

• nie uczestniczyło 144 uczniów.

Gmina Trzcińsko-Zdrój

Łączna liczba uczniów: 358.

Religia:

• uczestniczyło 355 uczniów (99,2%),

• nie uczestniczyło 3 uczniów.

Edukacja zdrowotna:

• uczestniczyło 75 uczniów (21%),

• nie uczestniczyło 154 uczniów.

Gmina Stare Czarnowo

Łączna liczba uczniów: 230.

Religia:

• uczestniczyło 220 uczniów (95,7%),

• nie uczestniczyło 10 uczniów.

Edukacja zdrowotna:

• uczestniczyło 109 uczniów (47,4%),

• nie uczestniczyło 32 uczniów.

To jedna z najwyższych frekwencji edukacji zdrowotnej w powiecie.

Gmina Cedynia

Łączna liczba uczniów: 292.

Religia:

• uczestniczyło 242 uczniów (82,9%),

• nie uczestniczyło 50 uczniów.

Edukacja zdrowotna:

• uczestniczyło 183 uczniów (62,7%),

• nie uczestniczyło 21 uczniów.

Najwyższy udział edukacji zdrowotnej w całym zestawieniu.

Gmina Banie

Łączna liczba uczniów: 338 (suma trzech szkół).

Religia:

• uczestniczyło 274 uczniów (ok. 81%),

• nie uczestniczyło 64 uczniów.

Edukacja zdrowotna:

• uczestniczyło 183 uczniów,

• nie uczestniczyło 16 uczniów (dane częściowe według szkół).

Gmina Widuchowa

Nie udzieliła informacji w ustawowym terminie, wbrew ciążącemu na niej obowiązkowi…

Gmina Chojna

– Urząd Miejski nie jest w posiadaniu informacji na temat ile dzieci/uczniów na koniec 2025 roku uczęszczało w szkołach prowadzonych przez Gminę Chojna na zajęcia z edukacji zdrowotnej oraz religii – odpowiada wiceburmistrz, Łukasz Podleśny… Trochę niepokojące jest to, że organ prowadzący nie ma wiedzy o tym, co się dzieje w szkołach.

Powiat gryfiński pokazuje wyraźny model przejściowy. W szkołach podstawowych religia pozostaje dominującą formą zajęć dodatkowych, często obejmując ponad 90% uczniów. Jednocześnie edukacja zdrowotna osiąga bardzo zróżnicowane wyniki – od kilkunastu do ponad 60 procent uczestnictwa w zależności od gminy.

Największa zmiana następuje jednak na poziomie szkół ponadpodstawowych. Tam religia przestaje być wyborem większości, a staje się zajęciem niszowym. Edukacja zdrowotna nie zastępuje jej w tej roli, co wskazuje raczej na zmianę stylu uczestnictwa młodzieży w zajęciach nieobowiązkowych niż na prostą zmianę światopoglądową. W praktyce oznacza to, że społeczeństwo powiatu gryfińskiego nie zmienia się jednolicie. Młodsze roczniki funkcjonują jeszcze w modelu tradycyjnym, starsze – coraz częściej w modelu wyboru indywidualnego, w którym zarówno religia, jak i edukacja zdrowotna przestają być oczywistym elementem szkolnej rzeczywistości.