Plany budowy portu zewnętrznego w Świnoujściu, określanego jako projekt Przylądek Pomerania, wywołują coraz większe napięcia między władzami centralnymi a samorządem nadmorskiego miasta. Inwestycja zakłada terminal kontenerowy o powierzchni 186 hektarów, który mógłby przyjmować największe jednostki wpływające na Bałtyk, wraz z nowymi nabrzeżami, przylądkiem z usypanego materiału i torami podejściowymi o głębokości 17 metrów i długości 70 km. Rząd i Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście przedstawiają inwestycję jako strategiczny projekt, który zwiększy potencjał przeładunkowy portu i umocni pozycję Polski w transporcie morskim.
Jednak prezydent Świnoujścia Joanna Agatowska wyraźnie sprzeciwia się obecnej formie przedsięwzięcia. Podkreśla, że rozwój portu jest ważny dla miasta, ale nie może odbywać się kosztem turystyki, środowiska i interesów lokalnych mieszkańców. Podkreśla, że lokalny samorząd jest przeciwny lokalizacji tej inwestycji w przedstawionej skali i na planowanym obszarze. Port od dekad jest fundamentem funkcjonowania miasta, ale inwestycje muszą szanować interesy mieszkańców i drugą fundamentalną funkcję miasta – turystyczno-uzdrowiskową.
Prezydent podkreśla, że przedstawiony projekt jest znacząco większy od wcześniejszej koncepcji z 2023 roku, kiedy zakładano port o powierzchni 70 hektarów. Obecna wersja projektu obejmuje 186 hektarów, ponad 3 km nabrzeży i terminal kontenerowy mogący obsługiwać trzy gigantyczne statki jednocześnie, przy przepustowości do 2 milionów TEU rocznie. Tak ogromna skala przedsięwzięcia budzi obawy samorządowców nadmorskich, którzy wskazują, że realizacja inwestycji bez rzetelnych analiz ekonomicznych, środowiskowych i społecznych może przynieść poważne negatywne skutki dla miasta.
Władze Świnoujścia oczekują powołania międzyresortowego zespołu, który dokładnie przeanalizuje projekt i jego uzasadnienie, zlecenia audytów i kontroli, w tym przez Najwyższą Izbę Kontroli, oraz utworzenia funduszu kompensacyjnego, który mógłby złagodzić skutki inwestycji dla mieszkańców i turystyki. Propozycje obejmują m.in. odbudowę ulicy prowadzącej do plaży, przywrócenie dostępu do latarni morskiej i Fortu Gerharda, a także zabezpieczenie finansowania przepraw promowych i tunelu, których utrzymanie obecnie pochłania około 50 mln zł rocznie.
Prezydent wskazuje, że negatywny wpływ inwestycji mógłby dotyczyć nie tylko turystyki, ale także przyrody Świnoujścia i sąsiednich wysp. Obawy dotyczą przede wszystkim unikatowych walorów przyrodniczych Uznam i Wolina. Jak zaznacza Agatowska, Rada Miasta Świnoujście przyjęła raport o oddziaływaniu inwestycji na życie mieszkańców, który został przekazany premierowi, marszałkowi województwa i Najwyższej Izbie Kontroli. Dokument jest punktem wyjścia do dalszych szacunków ekonomicznych i środowiskowych.
Choć projekt popierają rząd i Zarząd Morskich Portów, lokalne środowiska społeczne i samorząd Świnoujścia wyrażają sprzeciw, zwracając uwagę na brak przejrzystości, brak analiz oraz potencjalne straty dla turystyki i przyrody. Prezydent miasta podkreśla, że zarówno strona polska, jak i niemiecka mają wspólny interes w ochronie mieszkańców i środowiska.
Czy słynny wiatrak ze Świnoujścia zostanie rozebrany i zniknie z krajobrazu?
